Hoe maak je bramenjam minder zoet

Volop bramen om te plukken en te verwerken, maar het gebruik van suiker staat mij zo tegen. Ik vond een eenvoudige manier om halfzoete jam van bramen te maken

Ach, ach, wat worden we dit jaar verwend met een flinke hoeveelheid wilde bramen. De rest van het jaar wurmen we ons langs de uitlopers, maar dat terzijde. Eerst iets meer over het plukken van bramen.

Verstandig plukken van bramen

Het wildplukken van bramen is onder omstandigheden toegestaan en dan alleen voor eigen gebruik. Het staat of valt met wie er de eigenaar is van de grond waar de bramenstruiken op staan. Wanneer je toestemming hebt, dan mag je plukken. Wie zonder toestemming meer dan 250 gram bramen plukt, loopt het risico op een boete wegens stroperij. De achterliggende gedachte is dat de vruchten dienen als voedsel voor andere dieren of gewoon aan de eigenaar zelf toebehoren.
Bramen pluk je van de struik vanaf heuphoogte. Je wilt niet dat er een hond of een vos tegen de bramen aan heeft geplast. Dan kunnen er wormpjes in de bramen komen en die wil je niet in je vegetarische jam.
De rozenhandschoenen beschermen je handen en polsen tijdens het plukken van bramen tegen de stekels.

Zelf bramenjam maken

Ons land wordt omheind door bramenstruiken. Daar doen we dit seizoen ons voordeel mee en ik pluk een bakje vol. Ik wil er best bramenjam van maken, maar die verschrikkelijke hoeveelheid suiker staat mij zo tegen. Dan kom ik de Van Gilse Geleisuiker Speciaal, speciaal bedoel voor het maken van minder zoete jam tegen. Ik neem de proef op de som.
Let op je kleding en textiel bij het verwerken van bramen!

Wat heb je nodig om zelf jam te maken?

  • fruit
  • geleisuiker
  • pan met dikke bodem
  • vergiet
  • zeef
  • vork of staafmixer
  • lepel
  • glazen pot met deksel

Bramen wassen

Het wassen van bramen is een delicaat proces. Voor je het weet zijn de bramen gekneusd en loopt het kostbare bramenvocht weg. Ik gebruik een vergiet en spoel de bramen zachtjes af. Dan rol ik ze wat in de rondte en pak op het oog de takjes en andere oneffenheden uit de vergiet. Daarna laat ik de bramen de beker inrollen.

bramen pureren en zeven voor jam

Pureren en zeven van de bramen

De schone bramen pureer ik op hoge stand met een staafmixer. Om de puree daarna door een zeef te drukken met de bolle kant van een lepel. Zo haal ik alle pitjes eruit en ontstaat een egale fruitpuree. Deze hoeveelheid weeg ik om de hoeveelheid toe te voegen Geleisuiker Speciaal te kunnen bepalen. Ik kom uit op 428 gram en deel dit door 2,5.

Geleisuiker Van Gilse bramenjam maken

Bramen met geleisuiker koken en bottelen

De bramenpuree en de Geleisuiker Speciaal breng ik al roerend aan de kook. Blijven roeren en een minuut lang stevig doorkoken. Het schuim kan je er desgewenst vanaf scheppen. Vervolgens giet ik de hete, vloeibare bramenjam in een schone glazen pot. Deze is gewassen in de vaatwasmachine. Ik schroef de deksel er stevig op en zet de (hete) pot 5 minuten op zijn kop. Tijdens het afkoelen zal de gelei zijn werk moeten doen en het vruchtenmengsel indikken.
Over het punt van de pot op zijn kop zetten heerst wat discussie. Het fruitzuur, de suiker zou de deksel aan kunnen tasten. Aangezien onze bramenjam bijna direct geconsumeerd zal gaan worden, zet ik het voor de vorm op de kop. En nadien zal blijken dat deze vacuüm is getrokken.

Bramen jam pot op zijn kop
glazen pot op zijn kop

De bramenjam smaaktest

De volgende middag draai ik met een grote klik de deksel van de pot met bramenjam. De bramenjam is toch nog wat vloeibaar, maar dat mag de pret niet drukken. Ik giet het met een lepel op een cracker en geniet met volle teugen. Het zoet is op de achtergrond gedrongen en de bramensmaak komt goed naar voren. Deze dunne jam lust ik ook door mijn yoghurt en over vanille-ijs heen. De Geleisuiker Speciaal houden we erin, al ben ik van plan om de volgende keer iets meer toe te voegen. Nu nog duimen voor een goede zwarte bessen oogst komend jaar.

De houdbaarheid van zelf gemaakte jam

Deze luchtdicht verpakte jam houd je een jaar goed op een koele, donkere plaats. Wanneer je de jam met een verhouding van 40 fruit staat tot 60 suiker klaar zou maken, dan is het nagenoeg onbeperkt houdbaar.
Na opening is de jam niet lang meer houdbaar en dient direct geconsumeerd te worden.

Heb jij wel eens zelf jam of confituur gemaakt?

Juni- vlierbloesem (wild)plukken voor limonade of siroop

In juni bloeit de vlierbloesemstruik. Van deze bloemetjes kun je niet alleen heerlijke limonade of siroop maken. Er zijn veel meer recepten met vlierbloesem

Het was warm buiten op het schoolplein en ik weet nog goed dat de kleuterjuf limonade maakte met witte bloemetjes. Die geur zal ik nooit vergeten en rook ik afgelopen week op ons eigen land. De smaak kan ik mij niet herinneren. De hoogste tijd om de vlierbloesem schermen te plukken en te verwerken in de buitenkeuken.

Vlierbloesem

De vlierbloesemstruik bloeit in juni, dat verklaart al een hoop. Het is dan zaak om de volledig in bloei staande schermen te plukken of knippen en vrijwel direct te verwerken. Voor consumptie gebruik je alleen de bloesem, de steeltjes zijn niet lekker maar staan soms wel decoratief. Na het wildplukken schud je eerst de insecten uit de takken.

recept vlierbloesem limonade en siroop
Deze vlierbloesem scherm laat je eerst volledig tot bloei komen

Je kunt naast limonade ook ijs, salade of andere gerechten van vlierbloesem maken.

Recept- Vlierbloesem limonade

Je plukt 10 grote schermen vlierbloesem. Deze was je niet, maar wel schud je ter plaatse even de insecten en ander ongewenst materiaal eruit.
Thuisgekomen pak je een grote kom of kan en vul je deze met drie liter kraan- of bronwater. Daar stop je de ongewassen schermen in en knijp je een (biologische) citroen bij uit. De tweede en derde citroen snijd je in parten en voeg je erbij met drie klontjes suiker of zoetstof. Dit laat je 24 uur weken in de koelkast.
Daags later zeef je het vocht door een schone theedoek of koffiefilter en is je limonade klaar. De vlierbloesem limonade is een week gekoeld houdbaar.

Tip: Mocht je de smaak van de vlierbloesem te overheersend vinden, knijp dan de geweekte citroen(en) er extra doorheen.
Variatie tip: vul een half glas vlierbloesemlimonade aan met bruisend water voor een extra verfrissende smaak.

Kilner Drankdispenser

Deze en andere limonades serveren wij in een grote glazen drankdispenser van Kilner Original. Dat staat heel feestelijk en zomers. Voor een nog feestelijker aanzicht zou je er takjes vlierbloesem erbij kunnen doen.
Het grote voordeel is dat zelf de kleintjes zelf limonade uit het kraantje kunnen tappen. En de dispenser afgesloten is voor insecten die op de zoetigheid afkomen.
Lees ook suikervrije limonade met munt

Recept- Vlierbloesem siroop

Wil je iets langer van de vlierbloesemsmaak genieten dan is het maken van vlierbloesemsiroop aan te bevelen. Dit is langer houdbaar dan de vlierbloesem limonade.

recept vlierbloesem siroop en limonade
Vlierbloesem schermen

Pluk 20 schermen vlierbloesem zoveel mogelijk zonder de stelen en doe deze ongewassen in een kan met anderhalve liter water. Snijd één citroen in schijfjes bij. Laat de kan 1 tot 2 dagen afgesloten en in het donker staan. Zweef daarna het vocht en breng dit al roerend aan de kook met 1,5 kilo (riet)suiker. Laat het even pruttelen en giet het siroop af in gesteriliseerde of uitgekookte flessen en sluit deze luchtdicht af. Wanneer je wat citroenzuur toevoegt smaak de siroop frisser en is het langer houdbaar. Lees ook Zelf zwarte bessensaus maken en Hoe maak je bramenjam minder zoet

Heb jij een vlier in je tuin of buurt staan?