Hoe behandel je een Dahlia knol?

IJsheiligen is voorbij. Het tijdsstip van het poten van de Dahliaknol in de volle grond is aangebroken. Hoe ga je nu eigenlijk om met zo’n knolgewas als de Dahlia? Lees meer over de verzorging, poten, rooien, stekken, scheuren en splitsen van dahliaknollen

IJsheiligen is voorbij. Het tijdsstip van het poten van de Dahliaknollen in de volle grond is aangebroken. Hoe ga je nu eigenlijk om met zo’n knolgewas als de Dahlia?

Dahlia knolgewas

Dahlia’s zijn er in verschillende kleuren, soorten en maten. De één nog mooier dan de ander. Wanneer je rekening houdt met de wensen van dit Mexicaanse knolgewas zal je beloont worden met een zomer vol bloemen. En hoe meer bloemen je knipt, des te meer zullen er voor terug groeien.

Dahlia’s voortrekken

Voor alle ongeduldige mensen die niet tot de IJsheiligen kunnen of willen wachten, kunnen de Dahliaknol voortrekken. Je geeft de knol alvast een goede en beschermde start. Als gevolg hiervan staat je Dahlia enkele weken eerder in bloei. Dit doet geen afbreuk aan de lengte van de bloeitijd van de plant. Sterker nog, deze bloeitijd wordt verlengd door het voortrekken van de knol.
Idealiter poot je de knol(len) in potgrond vanaf de maand maart. De pot zet je weg op een warme plek. Let er vervolgens bij het overpoten/ uitgraven op dat de nieuwe uitlopers niet van de dahliaknol afbreken. Of laat de plant in de pot langzaam wennen aan de buitentemperatuur door deze af te harden.

Dahliaknollen poten

Dahliaknollen zitten vol met vocht. Precies dit is de reden dat ze slecht tegen vorst kunnen. Het poten van dahliaknollen in de volle grond kan na IJsheiligen plaatsvinden. Vergewis je van een vorstvrije periode van twee weken na het poten om onherstelbare schade aan de knol te voorkomen. De pootafstand tussen de Dahliaknollen is 40 a 50 centimeter. Het jonge blad van een ontspruitende Dahlia is een delicatesse voor de slak. Let hier op!

Dahlia poten in potten

De pootafstand van de Dahlia neem je ook bij het poten in een pot ter harte. Deze vertaal je naar de grootte van de pot. Het steeltje van de Dahlia graaf je net in. De plant moet naar de warmte toegroeien. Denk erom dat de Dahlia in bloeitijd graag veel water drinkt. Dit water verdampt snel in potten.

Dahlia poten in pot

Dahlia poten in de volle grond

Poot een dahliaknol niet dieper van 5 centimeter in de grond. Het steeltje van de knol voelt idealiter het zonnetje branden boven zijn hoofd. Dan ontstaat de drang om te groeien. Hiervoor heeft de knol wel een slootje water nodig direct na het poten om hem even uit zijn winterslaap te doen opschrikken. Ook tijdens de bloeitijd is de Dahlia een gulzige drinker.  

Dahlia in rijke grond met stengel
Zie je de stengel van de Dahliaknol net boven de volle grond uitsteken?

Verzorging van de Dahlia plant

Een Dahlia houdt van een voedingsrijke bodem. Veel compost, bladaarde, potgrond of ander organisch materiaal is waar de Dahlia van houdt. 
Als de dahlia plant circa 20 cm groot is, dan knijp je de top uit de kop, hierdoor vertakt de plant beter en geeft deze later in het seizoen meer bloemen. Wanneer de Dahlia in bloei staat is het aan te raden om stelselmatig de mooie bloemen en de uitgebloeide bloemen van de plant te knippen. Als reactie zal de plant ook meer bloemen laten groeien.
De hoge varianten Dahlia’s behoeven wat extra steun voor de lange stengels. Je kunt hiervoor een constructie opzetten of gebruik maken van andere stevige planten als buur.

Verzorging van de Dahlia bloemen

Dahlia bestaan in 3 verschillende bloemvormen: enkelbloemige-, halfgevulde- en gevulde Dahlia’s. In alle kleuren behalve blauw groeien Dahlia planten van 15 centimeter tot wel twee meter uit. Het kan raadzaam zijn om deze bloemen te ondersteunen met een plantenrek tegen de wind en het knakken van de lange stelen tegen te gaan.
De snijbloemen blijft het langst in een vaas mooi staan als de stelen enkele seconden in kokend water worden gestoken. Je kunt de stelen ook dichtschroeien met een vlam. Hierdoor blijven de prachtige Dahlia’s nog langer vers.

Dahliaknollen rooien en bewaren

Dahliaknollen dienen geoogst te worden na de lange bloeiperiode. Dat heet rooien. De grote plant zal strijdend tegen de elementen ten onder gaan. Voor de vorst de grond intrekt moeten de knollen uitgegraven worden. Je knipt de plant van de knollen af met een een flinke uitloper. De knol spoel je niet schoon en bewaar je gewikkeld in kranten op een luchtige, droge, donkere plaats.

Dahlia knollen rooien bewaren
Dahliaknollen droog bewaren

Dahlia’s stekken

Voor het stekken van de Dahlia zal je de Dahliaknol eerst op moeten potten. Dit doe je vanaf januari in een mengsel van 1/3 deel zand, 1/3 deel humusgrond en 1/3 deel turfmolm. De pot zet je net als bij het voortrekken warm weg. In april als de jonge scheuten uit de knol schieten kun je gaan stekken. De uitlopers snijd je na zo’n drie weken met een scherp mes dicht bij de knol af. Haal de laagste bladeren eraf en halveer de overige bladeren. Dit stekje doop je in stekpoeder en poot je in stekgrond. Dit potje dek je af met huishoudfolie om het warm en vochtig te houden. Naar verloop kun je de stekjes verpotten naar een grotere pot. Dan gaan de algemene pootregels in.

Dahliaknollen scheuren of splitsen

Scheuren is het afnemen van een knol waar minstens één scheutje op staat uit de kluit. Gebruik daarbij, indien nodig, een zeer scherp mes.
De hele grote knollen kun je splitsen voordat je ze oppot, dan heb je nog meer losse knollen. Trek de knol uit elkaar of zaag het met een scherp broodmes door. Ook bij het rooien van de Dahliaknol aan het einde van het bloeiseizoen valt de kluit al soms in delen.

Ben jij ook zo dol op de Dahlia?

Aanpoten met aardappelen in het voorjaar

Het poten van aardappelen is toch een klus. Het begint al met het uitzoeken van welke soort aardappel. Zou je de aardappelen vroeg, halfvroeg of laat willen oogsten? Deze keuze heeft een gevolg voor de houdbaarheid en de opbrengst van de aardappelplant.

Het poten van aardappelen is toch een klus. Het begint al met het uitzoeken van welke soort aardappel, want over smaak valt niet te twisten. Dan ligt je veld er nog niet eens geharkt bij. En er komt nog wel meer bij kijken.

Over smaak valt niet te twisten

Ben je op zoek naar een kruimige, een vastkokende, een krieltje of naar aardappelen geschikt om te frituren? Ook dat is nogal van invloed op de keuze van je pootgoed.

Soorten pootaardappelen, poters

Zou je de aardappelen vroeg, halfvroeg of laat willen oogsten? Deze keuze heeft een gevolg voor de houdbaarheid en de opbrengst van de aardappelplant. Hoe later je de aardappels oogst, des te langer ze over het algemeen houdbaar zullen zijn. En late poters leveren per plant fors meer oogst op van gemiddeld 900 gram tot wel 2,5 kilo per plant.
Alle poters zouden vanaf half maart de grond in kunnen. Dan dient het veld nog wel afgedekt te worden tegen de koude weersomstandigheden. Na half april hoeft dit niet meer.
Vanaf het poten van de poters tot het oogsten kun je bij de vroege aardappelrassen rekenen op ca. 90 dagen, bij de halfvroege komt dit neer op tot 110 dagen en bij de late soorten loopt dit verder op tot 150 dagen.
Wees er wel snel bij in het voorjaar, want er wordt graag aangepoot aan het begin van het seizoen. Bewaar het pootgoed op een donkere, koele en droge plaats.

Aardappelziekten

Nog iets waar je rekening mee moet houden bij de keuze van je poters, is de vatbaarheid voor aardappelziekte en aardappelmoeheid. Sommige soorten poters zijn (grotendeels) resistent voor het loof en/ of de knol. Hierbij geldt wel dat de aardappelziekte later in het jaar opduikt en dus meer invloed kan hebben op de late rassen.
Bij de goede zaden- en pootgoedhandelaar zijn uitgebreide lijsten over de resistentie tegen aardappelmoeheid, aardappelschurft, aardappelziekte (Phytophthora) of van coloradokevers te vinden.

Wisselteelt

Om de kans op aardappel- en bodemziektes te verkleinen is het zaak de aardappelen niet jaarlijks op dezelfde plaats te verbouwen. Dit geldt ook voor andere eenjarige gewassen. Sommige groenten putten de bodem uit, terwijl anderen de bodem verrijken.
Idealiter schuif je deze groenten door de verschillende plaatsen in je moestuin zodat ze eenmaal per vier jaar op dezelfde plek verbouwd worden. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat van diverse ziekten onderbroken.
Zoek maar eens op wisselteelt, teeltwisseling of vruchtwisseling en er verschijnen hele moestuinplannen in je beeld.

Combinatieteelt

Naast wisselteelt is het ook belangrijk om bij de eenjarige groenten te kijken naar de buren in de moestuin. Sommige groenten versterken elkaar en houden ongedierte bij elkaar weg. Dat zijn de goede buren. Andere combinaties zijn veel minder gunstig, de slechte buren.
Wat voorbeelden: De geur van de ui verjaagt de Wortelvlieg maar tomatenplanten daarentegen scheiden een stof af die wortelgroei remt. Afrikaantjes verspreiden een geur die aaltjes en slakken weghouden voor hun naaste buren. Kijk dus niet alleen naar groenten maar ook naar bloemen in je moestuin!

Onze keuze: Gloria AM-ras

Wij kiezen voor een vroeg te oogsten soort pootgoed en zijn van plan te oogsten naar wat we later die week willen consumeren. Zo zijn onze aardappels altijd vers. Het zijn langwerpige aardappelen met een gelige schil die wat kruimig koken. Het Gloria AM-ras is redelijk bestand tegen phythophtora, mits vroeg geoogst.

Tip: Heb je een terras of balkon en wil je aardappelen kweken? Dat kan door aardappelen te kweken in een ton of in speciale aardappelkweekzakken.

poters aardappelen poten pootgoed
Uitgelopen poters

Voorkiemen

Voor dat je over gaat tot het poten van de poters, is het raadzaam deze voor te kiemen. Dat doe je door het pootgoed een week of drie in het licht te leggen in een koele ruimte. Richt op zo’n 10 graden. Dan zullen de poters langzaam uitlopen met witte scheuten. Degene die niet uitlopen hoef je niet te poten. Houdt de scheuten zoveel mogelijk heel bij het poten in de volle aarde.

Aardappelen poten

De uitgelopen poters poot je idealiter in rijen waar zo’n 60 tot 70 centimeter tussen zit. Het loof van de aardappelen is een flinke struik met prachtige bloemen. Hoe meer ruimte tussen de planten, des te sneller droogt het ertussen op en is er minder kans op schimmelziektes.
In deze rijen hanteer je een tussenruimte van 30 centimeter tussen de poters. Op deze wijze poot je zo’n 40 stuks per 10/11 m2.
De uitgelopen poters poot je op 5 a 10 centimeter diepte. Dat is afhankelijke van je grondsoort. Bij zware grond minder diep poten. De aarde wordt op de gepote knol zachtjes aangedrukt. Ze moeten uit het zonlicht blijven, anders slaan de knollen groen uit en dat is giftig.
De poters worden nu gestimuleerd om uit te groeien en dit loof, de stengels moeten tweemaal aangeaard worden. De eerste keer wanneer de plant zo’n 10 centimeter hoog is. Dan schuif je er tuinaarde naar toe, zodat geulen ontstaan naast de rijen stengels. Dit herhaal je een tweede keer wanneer de plant weer 10 centimeter langer is. Nu staan de planten op een heuvel.

Aardappelen oogsten, rooien

Het is ongeveer 90 tot 150 dagen geleden dat je de knollen hebt gepoot. Er hebben zich mooie rijen met planten gevormd. Wanneer kan je de aardappelen oogsten? Hierbij maak je een onderscheid tussen het vroege ras en de halfvroege en late soorten.
De vroege aardappelen zijn te oogsten wanneer de plant nog in volle bloei staat. Oogst ze een paar dagen voor gebruik door naast de plant in te steken met een riek. Doe dit voorzichtig om geen aardappelen door te steken. Wrik deze zachtjes omhoog zodat het loof kantelt en de oogst zichtbaar wordt.
De halfvroege en late rassen oogst je pas wanneer het loof afsterft. Deze aardappelen hebben langer gerijpt en zijn langer houdbaar.

aardappelmand Esschert Design
Aardappelmand

Aardappelen bewaren

Je bewaart de aardappelen het beste op een luchtige plaats in een krat of mand op ongeveer 6 graden.
Onze aardappelmand van Esschert Design kochten we samen met een bijpassende uienmand na een bezoek aan ’t Veluws Zandfestijn.

Herfst- aanpoten in de moestuin

De herfst valt langzaam in. Wat is het heerlijk buiten spelen. Ook in de moestuin is er genoeg te doen. Als het goed is kun je genoeg oogsten, snoeien en onkruid trekken. Ook valt er in de herfst genoeg te poten met een oogst in komend jaar. Ik licht er drie uit: witte & rode winter uien en knoflook.

De herfst valt langzaam in. Wat is het heerlijk buiten spelen. Ook in de moestuin is er genoeg te doen. Als het goed is kun je genoeg oogsten, snoeien en onkruid trekken. Ook valt er in de herfst genoeg te poten met een oogst in komend jaar. Ik licht er drie uit: witte & rode winter uien en knoflook.

Pootgoed

Bij DeZaden heb ik Winter Plantuien Senshyu Yellow 250g, Winter Plantuien Red Arrow 250g en Winter Knoflook Messidrome 5 stuks besteld. Een dag later heb ik het pootgoed in huis en verdiep ik mij er verder in.

@thuisleven.com

Wat kan je nu nog zaaien of poten? Winteruien, geel en rood. Volgende maand gaat de knoflook 10-10-10 in de grond TuinenBuitenleven.com @DeZaden.nl

♬ Ui – Kapitein Winokio

Winter plantuien

De winter plantuien zijn tussen half september en half oktober te poten. Er zijn gele en rode winter uien. Deze winterplant heeft als bijkomend voordeel dat je geen last hebt van de uienvlieg. Daarbij komt dat je waarschijnlijk in deze periode wat meer ruimte in je groentetuin krijgt door het oogsten.
Zoek een zonnig plekje uit voor de winter uien want ze komen al voor de winter boven de grond. Ze zijn winterhard en houden van een luchtig stuk niet bemeste en onkruidvrije grond. Poot de pootuien 10 centimeter uit elkaar en ongeveer 3 tot 5 centimeter diep met het uiterste top net iets boven de grond. Ze wortelen de eerste drie weken, geef ze dan wat extra water.
Hanteer de principes van de combinatie- wisselteelt bij uien om ziektes in de tuingrond te voorkomen.

Oogsten van winter uien

Ze zijn in het voorjaar als het loof 10 centimeter hoog is gedeeltelijk te oogsten als bosui. In de loop van juni/ juli zijn de winter uien volgroeid. Je kunt ze oogsten wanneer twee derde van het loof afgestorven is.
Verwijder alle aarde en hang de uien te drogen tot de buitenste schil donker is geworden. Haal zoveel mogelijk donkere huid van de uien en bewaar ze vervolgens op een donkere, koele plaats. Wij hebben een rotan uienmand met bijpassende aardappelmand in de kelderkast.

Winter knoflook

Voor het poten van winter knoflook bestaat een handig ezelsbruggetje: 10- 10- 10. Poot de knoflooktenen op de 10e dag van de 10e maand zo’n 10 centimeter uit elkaar. De knoflookteen vermeerderd zich onder de grond. Gebruik de grootste tenen voor de grootst mogelijke opbrengst. Je kunt supermarkt knoflook gebruiken in de hoop dat er geen groeistopper is gebruikt. Beter kunt je bij de Toko terecht voor een biologische knoflook of bij je tuinspecialist.
Kies een zonnige plek voor de knoflook met luchtige tuingrond. Niet te nat, niet te droog en houd het onkruidvrij.

Weetje: slakken houden niet van knoflook, poot ze waar je de groene bladgroenten voor volgend seizoen hebt gepland!

Oogsten van de winter knoflook

De winter knoflook is te oogsten in juni of juli wanneer twee derde van het loof geel verkleurd. Je kunt ze ook eerder oogsten dan smaakt de knoflook en het loof wat frisser en is de bol compacter.
Laat de bollen aan de wind drogen tot de stengel droog is zo’n 4 weken later. Verwijder blad en wortels en bewaar de knoflookbollen op een droge koele plaats. De grote tenen zijn vervolgens in oktober weer te gebruiken om te poten.
Lees meer over Aanpoten met aardappelen in het voorjaar

Ben jij ook zo dol op de herfst?